Tyreofory
Tyreofory (Thyreophora) to podrząd dinozaurów zaliczanych do rzędu dinozaurów ptasiomiednicznych (Ornithischia). Ich nazwa, wprowadzona w 1915 roku przez barona Franza Nopcsę, oznacza „nosicieli tarcz”. Uważane są za jedne z najbardziej pierwotnych dinozaurów w tej grupie.
Większość tyreoforów była czworonożna, z masywniejszymi tylnymi kończynami w porównaniu do przednich. Ich ciała pokrywały rzędy ochronnych guzów, płyt i kolców, tworząc kostny pancerz, który chronił je przed drapieżnikami. Wśród tyreoforów występowały zarówno małe formy, osiągające około 2 metrów długości, jak i większe, sięgające do 9 metrów.
Charakterystyczną cechą tyreoforów była obecność kości jarzmowej w czaszce, a także małe zęby policzkowe i dobrze rozwinięte kości podpierające policzki. Ich budowa szczęk i zębów była mniej złożona niż u ornitopodów i marginocefali. Tyreofory żywiły się roślinami o miękkich liściach, takimi jak paprocie nasienne, krzewy oraz owoce, co sugeruje ich powolny tryb życia.
Przykłady rodzajów
Do najbardziej bazalnych form tyreoforów zaliczają się:
- Scelidosaurus
- Scutellosaurus
- Emausaurus
- Tatisaurus
- Bienosaurus
Tyreofory żyły od wczesnej jury do końca kredy, z dominującymi stegozaurami w jurze oraz ankylozaurami w kredzie.
