Definicja kliszy
Klisza to matryca w formie płaskiej, sztywnej płyty, wykorzystywana w różnych dziedzinach, w tym w fotografii i poligrafii.
Klisze w fotografii
W drugiej połowie XIX wieku pojawiły się pierwsze klisze szklane, które służyły do tworzenia negatywów fotograficznych. W dwudziestoleciu międzywojennym, klisze te zostały zastąpione przez bardziej praktyczne błony fotograficzne, zarówno cięte, jak i zwojowe. Te nowoczesne materiały umożliwiały łatwiejsze przechowywanie, obróbkę i robienie wielu zdjęć z jednego ładunku.
Klisze w poligrafii
W tradycyjnej poligrafii klisze były metalowymi lub plastikowymi płytami używanymi do reprodukcji grafiki. Istniały różne rodzaje klisz w zależności od charakteru reprodukowanej grafiki:
- Klisze siatkowe: do reprodukcji materiałów wielotonalnych metodą rastra.
- Klisze kreskowe: do reprodukcji grafiki całotonalnej.
Przygotowywano je głównie metodą chemigraficzną lub grawerską. Metalowe klisze w druku wypukłym zaczęły zanikać w latach 90. XX wieku, a obecnie klisze stalowe są używane w tampondruku, a w introligatorstwie odnoszą się do płyt do tłoczeń.
Inne rodzaje klisz
W poligrafii występują także inne typy klisz, jak kamienna klisza fotolitograficzna, która była niegdyś stosowana w reprodukcji przemysłowej, a dziś używana jest głównie w grafice warsztatowej.
