Jan Olszewski
Jan Olszewski (20 sierpnia 1930 – 7 lutego 2019) był polskim prawnikiem, politykiem i publicystą, pełniącym funkcję Prezesa Rady Ministrów w latach 1991-1992. Był także kawalerem Orderu Orła Białego.
Życiorys
Młodość i II wojna światowa
Urodził się w Warszawie w rodzinie kolejarzy. W czasie II wojny światowej był żołnierzem Szarych Szeregów i uczestniczył w powstaniu warszawskim. Po wojnie ukończył studia prawnicze na Uniwersytecie Warszawskim w 1953 roku.
Działalność w PRL
Olszewski był aktywnym działaczem opozycji antykomunistycznej. Był obrońcą w procesach politycznych oraz jednym z założycieli Komitetu Obrony Robotników. W 1976 roku był współautorem „Listu 59”, protestującego przeciwko zmianom w Konstytucji PRL. Po wprowadzeniu stanu wojennego w 1981 roku, brał udział w obronie działaczy „Solidarności”.
Działalność w III Rzeczypospolitej
Rząd Jana Olszewskiego
W 1991 roku Olszewski został powołany na premiera. Jego rząd był znany z opóźnienia prywatyzacji oraz działań na rzecz dekomunizacji. Został odwołany w 1992 roku po utracie wotum zaufania.
Po 1992 roku
Po odejściu z Porozumienia Centrum, założył Ruch dla Rzeczypospolitej. W kolejnych latach uczestniczył w różnych inicjatywach politycznych, w tym w wyborach prezydenckich w 1995 i 2000 roku, oraz w wyborach parlamentarnych.
Śmierć i upamiętnienie
Jan Olszewski zmarł 7 lutego 2019 roku. Po jego śmierci zorganizowano państwowe uroczystości pogrzebowe. Otrzymał liczne odznaczenia, w tym pośmiertnie Krzyż Wolności i Solidarności.
Życie prywatne
Był żonaty z dziennikarką Martą Olszewską. Miał także bliskie związki rodzinne z biskupem Michałem Janochą.
Publikacje i odznaczenia
- Odznaczony Orderem Orła Białego w 2009 roku.
- W 2019 roku pośmiertnie odznaczony Krzyżem Wolności i Solidarności.
- Autor książek, w tym „Prosto w oczy” i „Przerwana premiera”.
Upamiętnienie
Imię Jana Olszewskiego noszą m.in. ronda i sale konferencyjne. W 2021 roku odsłonięto pierwszy pomnik jego postaci.
